węgiel aktywny

     Węgiel aktywny (łac. carbo activatus), zwany także węglem aktywowanym albo węglem leczniczym, jest substancją organiczną, otrzymywaną najczęściej z miazgi drzewnej, która poddawana jest procesowi karbonizacji (w 400 - 800 st. C), a następnie jest aktywowana, co powoduje uzyskanie silnych właściwości adsorpcyjnych. Cechą charakterystyczną węgla aktywnego jest jego duża powierzchnia wchłaniająca. Osłania błonę śluzową przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym węgiel aktywny nie wchłania się z przewodu pokarmowego, lecz jest wydalany z kałem. 

    Węgiel leczniczy wiąże w przewodzie pokarmowym różne substancje, np. trucizny, toksyny bakteryjne, czynniki pobudzające perystaltykę jelit, gazy jelitowe, bakterie, białko, a także niektóre leki. Nie wykazuje natomiast działania adsorbującego w przypadku pochodnych sulfonylomocznika. 

    Węgiel leczniczy w medycynie ma zastosowanie w zatruciach niektórymi lekami i związkami chemicznymi. 

I tak, węgiel aktywny wiąże np.:

alkaloidy / barbiturany / chlormetiazol / chlorochinę / chlorpromazynę / digitoksynę / digoksynę / fenole / ibuprofen / inhibitory MAO, czyli monoaminooksydazy - leki stosowane w leczeniu depresji / klonidynę / kwas mefenamowy / mianserynę / nikotynę / paracetamol / parakwat / pochodne benzodiazepiny / pochodne fenotiazyny / salicylany / sole metali ciężkich / trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

Małą skuteczność węgla aktywnego wykazano w przypadku zatruć:

cyjankami / etanolem / glikolem etylenowym / kwasem bornym / litem / metanolem / pochodnymi ropy naftowej

    Węgiel aktywny jest wykorzystywany także w kosmetyce (w pielęgnacji cery tłustej, ze skłonnością do trądziku czy w wybielających pastach do zębów).