mitologie świata (1)

 Sumeryjska mitologia

    Mniej więcej 5000 lat temu, w tym samym czasie, w którym rozwijały się cywilizacje w regionie Nilu i Indusu, ludy środkowoazjatyckie zaczęły zasiedlać podmokłe tereny Mezopotamii pomiędzy rzekami Tygrys i Eufrat. 

    Sumerowie, bo o nich mowa, wypracowali zorganizowany sposób uprawiania ziemi, rozwinęli pismo obrazkowe i stworzyli pismo klinowe. Ich znane miasta to Uruk (Ur), Erech, Lagasz, Eridu na południu, a Nippur na północy. Potęgę Sumerów w tym regionie osłabiły nieco akkadyjskie podboje za panowania Sargona I z Akad (2371 - 2316 p.n.e.). Akkadowie, syryjscy Semici, zbudowali swoje miasta trochę dalej w górę rzeki Eufrat - tj. Borsippa, Babilon, Kisz, Sippur i niezlokalizowane miasto Akad. Ich wpływ na Sumerów jest dobrze widoczny w późniejszych tak babilońskich, jak i asyryjskich mitach. Wprawdzie bogów oraz mity wymieniano i przyswajano w każdym mieście, lecz to właśnie sumeryjska mitologia była pierwsza.

    Sumeryjski mit stworzenia Enuma Elisz opisuje świat jako krąg otoczony górami podtrzymującymi niebo. Świat unosił się na Apsu - otchłani słodkiej wody, której połączenie z Tiamat - słonowodną smoczycą pierwotnego chaosu, zaowocowało narodzinami Mummu - wściekłych fal, a następnie Lakhmu i Lakhamu - potworów, które zrodziły Anu - męskiego władcę nieba oraz Ki - żeńską ziemię. Tych dwoje z kolei było rodzicami bogów Enlila i Enkiego (Ea), jak również Igigich - bóstwa nieba i Anunakich - władcy zmarłych. Apsu i Tiamat planowali zabić swoje dzieci. Wówczas Enki pojmał Apsu i Mummu, zaś Tiamat urodziła potwory. Ona i jej nowe dzieci zostali zabici, bądź też oswojeni przez syna Enkiego - Marduka - który został wielkim bogiem słońca, stwórcą ludzkości. 

    To nie wszystko. Enki był także ojcem Adapy - pierwszego człowieka, mitycznego króla Eridu, któremu przypisywano wynalezienie mowy. Podobnie jak Gilgamesz, pragnął on nieśmiertelności, lecz zamiast tego daru musiał zaakceptować swój los, na który składały się choroby i śmierć. 

    Sumeryjscy królowie otrzymywali władzę z rąk bogów. Każde miasto miało swojego boga, którego reprezentowali kapłani. Co roku we wszystkich miastach urządzano obchody ku czci świętego małżeństwa króla z kapłanką reprezentującą boginię miasta.